Ogród Botaniczny UMCS to ponad 21 hektarów zieleni rozciągniętych w dolinie Czechówki na lubelskim Sławinie. Miejsce, gdzie na co dzień studenci i naukowcy prowadzą badania, a w weekendy rodziny z dziećmi szukają oddechu od miejskiego zgiełku. Ponad 7000 gatunków roślin z całego świata, naturalne lessowe wąwozy i prawie 40 metrów różnicy wysokości między najniższym a najwyższym punktem – to nie zwykły park miejski.
Ogród powstał w 1965 roku, choć pomysł na jego stworzenie pojawił się znacznie wcześniej. Profesor Adam Paszewski zabiegał o to miejsce już od 1954 roku, ale biurokracja i problemy z zagospodarowaniem terenu sprawiły, że pierwsze prace rozpoczęły się dopiero po dekadzie starań. Początkowo dostęp mieli tylko studenci i pracownicy uczelni – zwykli mieszkańcy musieli poczekać do 30 kwietnia 1974 roku.
- ponad 7000 gatunków roślin
- piękne lessowe wąwozy
- XVIII-wieczny dworek Kościuszków
- tematyczne działy roślinne
- szklarnie z egzotycznymi roślinami
Dworek Kościuszków i historia miejsca
Na terenie ogrodu stoi zrekonstruowany XVIII-wieczny dworek szlachecki. Należał kiedyś do Jana Nepomucena Kościuszki, stryja Tadeusza – tego od insurekcji. Budynek przypomina, że Sławinek to dawny folwark, a nie zawsze zielona enklawa pośród blokowisk.
Teren ogrodu związany jest z historią uzdrowiska, które funkcjonowało tu w dawnych czasach. Dolina Czechówki i lessowe wąwozy tworzyły naturalny mikroklim sprzyjający wypoczynkowi.
Dziś dworek można zwiedzić osobno – wymaga wykupienia dodatkowego biletu poza wstępem do samego ogrodu.
Co zobaczysz – działy i kolekcje roślinne
Ogród podzielony jest na kilkanaście tematycznych działów. Arboretum to kolekcja drzew i krzewów, często w rozmiarach, których nie spotka się w typowym parku. Alpinarium prezentuje rośliny górskie – całkiem ciekawe, jeśli ktoś nie ma ochoty jechać w Tatry, żeby zobaczyć alpejską florę.
Dział roślin cebulowych wiosną eksploduje kolorami – tulipany, żonkile, krokusy. Latem uwagę przyciągają rośliny ozdobne i wodne – stawy z liliami i innymi gatunkami tworzą spokojne zakątki idealne na chwilę wytchnienia. Jest też dział roślin użytkowych, gdzie można sprawdzić, jak wyglądają zioła i warzywa w naturalnym środowisku, zanim trafią do sklepu.
Szklarnie to osobna historia. Rośliny tropikalne i subtropikalne, kaktusy, sukulenty – temperatura i wilgotność jak w dżungli, szczególnie przyjemne zimą, gdy na dworze mróz. Flora Polski pokazuje rodzime gatunki, w tym chronione i zagrożone wyginięciem. Ścieżka edukacyjna prowadzi przez najciekawsze okazy z opisami i informacjami o ochronie.
Dla kogo to miejsce
Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do biegania i odkrywania. Dzieci uwielbiają szklarnie z egzotycznymi roślinami i ścieżkę zmysłów z ziołową altaną. Starsze osoby docenią spokojne alejki i ławki rozstawione w malowniczych miejscach. Studenci botaniki i miłośnicy przyrody mogą spędzić tu pół dnia, studiując opisy i porównując gatunki.
Fotografowie przyjeżdżają wiosną i latem, gdy kwitną kolekcje. Lessowe wąwozy i dolina Czechówki dają ciekawe tła, zwłaszcza o świcie lub przed zachodem słońca.
W ogrodzie organizowane są spacery tematyczne z przewodnikiem, warsztaty, wystawy i konkursy. Warto sprawdzić kalendarz wydarzeń przed wizytą – czasem można trafić na coś niestandardowego.
Ile czasu potrzeba na zwiedzanie
Szybkie przejście głównych alejek to godzina, może półtorej. Ale jeśli ktoś chce zobaczyć wszystkie działy, zajrzeć do szklarni, odpocząć przy stawach i przeczytać tablice informacyjne – lepiej zarezerwować 2-3 godziny. Z małymi dziećmi, które będą chciały zbadać każdy kamień i liść, spokojnie można spędzić tu pół dnia.
Teren jest pagórkowaty – te 40 metrów różnicy wysokości daje o sobie znać. Wygodne buty to podstawa, szczególnie jeśli planuje się eksplorację lessowych wąwozów i zbocza od strony zachodniej.
Praktyczne informacje – bilety i godziny otwarcia
Wejście dla zwiedzających znajduje się od ulicy Willowej (między numerami 58 i 60). Dawne wejście od alei Solidarności jest nieczynne, a od ulicy Sławinkowskiej są tylko wejścia służbowe. Przy kasie jest parking na około 100 miejsc.
Ceny biletów różnią się w zależności od sezonu i tego, czy ktoś chce zwiedzać tylko ogród, czy także Dworek Kościuszków. Bilety można kupić online – są ważne 30 dni od daty zakupu, co daje elastyczność. Ulgi przysługują dzieciom, studentom, seniorom. Niektóre programy partnerskie oferują bezpłatny lub ulgowy wstęp – lista dostępna w kasie i na stronie garden.umcs.pl.
Godziny otwarcia zmieniają się sezonowo. Latem ogród czynny jest dłużej – w lipcu na przykład od 9:00 do 20:00 codziennie. Wiosną i jesienią godziny są krótsze. Warto sprawdzić aktualne informacje przed wizytą, zwłaszcza poza sezonem.
Jak dojechać do Ogrodu Botanicznego UMCS
Ogród leży w północno-zachodniej części Lublina, w dzielnicy Sławin. Samochodem najwygodniej dojechać ulicą Willową, gdzie jest wejście i parking. Z centrum miasta to około 10-15 minut jazdy, w zależności od korków.
Komunikacja miejska też dociera w pobliże – kilka linii autobusowych zatrzymuje się w okolicy. Najbliższe przystanki to kilka minut spaceru od wejścia. Rowerem można dojechać ścieżkami rowerowymi, choć Lublin nie jest najbardziej rowerowym miastem Polski.
Teren ogrodu przylega do doliny Czechówki – można połączyć wizytę ze spacerem wzdłuż rzeki, jeśli pogoda dopisuje i ktoś ma ochotę na dłuższą wycieczkę.
Najlepiej odwiedzić ogród wiosną, gdy kwitną cebulowe i wczesne kwiaty, lub latem, gdy wszystkie działy prezentują się w pełnej krasie. Jesień też ma swój urok – arboretum w kolorach złota i czerwieni, mniej tłumów. Zimą ogród jest otwarty, ale część kolekcji śpi, a lessowe wąwozy mogą być śliskie.
Więcej informacji, aktualny cennik i kalendarz wydarzeń: garden.umcs.pl